ORÍKĪ ẸYẸ

ORÍKÌ ẸYẸ 

By Ademola Olamide E.

a. ẸYẸ KANNAKÁNNÁ

Kannakánná ṣojú rogodo gbé ẹyin

Kannakánná ẹyẹ àlúpàyídà 

Kannakánná kan kì í yé 

Ẹyin ẹlẹ́yin ni wọ́n sàba pa di  tiwon 

Ẹyin ẹyẹ tó bá sàba lé

Ọmọ tirẹ̀ ní í fi í pa

Dúdú mini bí ààjin òkùnkùn

Dúdú mini bí aró

Oníyẹ̀ẹ́ bàgẹ̀bàgẹ̀

Àjẹ́ ẹyẹ tí ń kú tẹ̀jẹ̀tẹ̀jẹ̀.

b. ẸYẸ IGÚNNUGÚN

Igúnnugún ẹyẹ orí àko

Abàmí ẹyẹ tó ráyé 

Abàmí ẹyẹ tó rọ́run

Abàmí ẹyẹ tí ń jòkú

Ẹyẹ aborí pa

Ẹyẹ abọrùn pa

Ẹyẹ àbìrìn ẹsẹ méjèèjì gàjàgàjà

Ìgún ẹyẹ ayé 

Igún ẹyẹ àwọn àgbà

Ẹyẹ ìbẹ̀rú tí ń jẹbọ

Ẹyẹ ìbẹ̀rú tí ń jòkú ènìyàn

Bígún bá balẹ̀ á jẹ̀fun akọni.

Ìgún ẹyẹ ayé 

Níkọ̀lé ilé 

Igún wọlé 

Igún gbá kuuru ṣẹbọ

Igúnnugún ẹyẹ ìwọ̀n loore 

Igúnnugún ṣoore 

Ó pá lórí 

d. ẸYẸ Ọ̀KÍN 

Ọ̀kín dé ọba ẹyẹ 

Ẹ wá ilé kí ẹ̀ fọ̀kín sí 

Pírí ayaba olójú oge

Ẹlẹ́sẹ̀ ẹwà

Aláṣọ ẹyàwáwòran

Oníyẹ̀ẹ́ àrà

Dára tán tí ń bọ́ba gbáàfin

Adé orí ọ̀kín 

Kò jọ tẹyẹkẹ́yẹ̀

Oníyẹ́ gbàràdá.

e. ẸYẸ ÀKÀLÀMỌ̀NGBÒ

Ẹyẹ́ ńlá abìyẹ́ gẹ́gẹ́

Ẹyẹ ìbẹ̀rú atojú mẹ́ran jẹ

Gbáganlójú-mòòkùn ilẹ̀

Àkàlà ẹyẹ ọrùn oṣè

Àkàlàmọ̀ngbò ẹ̀yẹ̀ ayé

Àkàlàmọ̀ngbò ẹ̀yẹ̀ àgbà.

ẹ. ẸYẸ ATÍÁLÁ

Àgógó ẹnu kángunkàngun ọ̀ṣọ́ọ́rọ́kannú

Ẹyẹ abori so

Abẹ̀dọ̀-mejì-nikùn bi a jìfà

Olópòó ìrù tééré 

Àgógó ẹnu atíálá tẹ́rù ni ò fi lè gberin ẹyẹ 

Ti ẹ̀ tó o lẹ́rù ni ò fi lè fẹ̀sì ẹyẹ ẹ̀gà.

Atíálá abọ̀fun gbọ̀lọ̀tù

Atíálá ẹyẹ ajíjẹ̀-lórí-igi

Abẹ̀dọ̀ pòpòpò

Àgógó ẹnu mi tó mi rù ni kò jẹ́ n bá wọn wí jọ́

Ení wí tí ò dákẹ́ fẹnu pekú sórí ara rẹ̀.

f.  ẸYẸ ORÒRẸ́

Oròré eye ọlọ́gbọ́n 

Ta ló sọ pó ò lọ́gbọ́n

Òròré ò le jà? 

Bí Öròré ò le jà 

Ó mule tagbọ́n 

Ẹyẹ a bágbọ́n ṣe

Ọgbọ́n inú ẹyẹ ò lè pẹyẹ

g.  ẸYẸ LÉKELÉKE

Ma bẹ́lẹ́fun rẹ́ fún làwọ̀.

Àlà laṣọ ọba ẹyé dìmùlẹ̀ àdàbà.

Bágbe ti ń  rẹra rẹ̀ láró

Tálùkò ti ń  rẹra rẹ̀ lósùn 

Ni lékeléke ti ń  rẹra rẹ̀ lẹ́fun kẹnẹnẹ.

Àdàbà bà láràbà dàpéwò

Ẹyẹ asùwà rìn.

Ẹyẹko abọ́wọ̀ọ́ rín 

Ko le jẹ níbi wọ́n gbé ń jẹ ti wọn. 

A bẹsẹ̀ gínní 

A bara funfun nini 

Ibi agbo ẹrán ń rè lọ́dàn 

A ti dawo àjọrìn

h. Adìyẹ

Adìyẹ òkòkòó

Ta ló sọ pádìyẹ ò pọmọre

Wọ́n gbẹ́dìyẹ tà

Wọ́n fowó rawó

Awó yẹ́n méjì ó pà kan

Bẹ́ẹ̀ sì ni adìyẹ a tọmọ ṣùùrù lẹ́yìn

Alágòógó tí ń dẹ́rù bàṣá

Òròmọdìẹ ò màwòdì

Ìyá rẹ̀ ló màṣá

i. PẸ́PẸ́YẸ́

Pẹ́pẹ́yẹ ẹyẹ lọmọ

Pẹ́pẹ́yẹ ò ní lọjà

Pẹ́pẹ́yẹ kìí kúkú odò

Ìran wọn a ti máa fomi ilé ṣeré 

j. ORÍKÌ ẸYẸLÉ 

Ẹyẹlé ò ní bónílé jẹ

Kó bónílé mu

Kó dọjọ́ ikú kó yẹrí

Ẹyẹlé ẹyẹ ẹnì

Ẹsọ̀ pẹ̀lẹ́ ẹyẹ ọ̀gbẹ̀jẹ̀

k. ÀDÁN 

Kò ṣeku kò ṣẹyẹ

Tọ́ọ́rọ́ lọ́rùn igi

Àdán doríkodò

Àdán ń wòṣe ẹyẹ

Ẹyẹ tí yóò doríkodò bí àdán ò sí

Èyí tọ bá doríkòdò bí àdán

Tojú timú tènu rẹ̀ yóò ṣẹ̀jẹ̀

Àtọ̀lẹ̀dọ́lẹ̀ ni tàdán

Ẹyẹ atẹnu yàgbẹ́.

2024